Stel: er is een stad gelegen aan een rivier. Niets bijzonders dus. Maar in dit geval is er een probleem: regelmatig treedt de rivier buiten haar oevers waardoor delen van de stad onder water komen te staan. Voor het bouwen van een dijk of anderssoortige waterkering is geen plaats, dus wat doe je? De Spaanse stad Valencia, hoofdstad van de gelijknamige provincie, kampte eeuwenlang met dit probleem. Zo was er in 1957 nog een grote overstroming waarbij zelfs bruggen werden weggeslagen. Men besloot tot een even rigoureuze als afdoende oplossing: verleg de rivier. De Turia, die vanuit de bergen richting de stad en de zee stroomt, werd afgedamd, er werd een nieuwe bedding gegraven en voilà: probleem opgelost.

Groene long

Wat na deze operatie overbleef was de oude rivierbedding en de vraag: wat daarmee te doen? Franco wilde er een autosnelweg in aanleggen, maar gelukkig heeft men een betere oplossing gevonden: het tracé waar vroeger de rivier om de stad heen stroomde werd ingericht als park, een langerekte, 9 kilometer lange groene long, Jardines del Turia, met plaats voor sportterreinen, vijvers, wandel- en fietspaden, joggingcircuits, een dierentuin (Bioparc) en een handvol gebouwen in gebruik als museum, tentoonstellingsruimte, theater en dergelijke. Bij de bouw daarvan werden de bekendste architecten betrokken en de modernste technieken toegepast, waarmee Valencia een unieke`bezienswaardigheid rijker werd die architectuurliefhebbers van over de hele wereld aantrekt.

La Lonja

Valencia, derde stad van Spanje met ca. 800.000 inwoners, is geen toeristentrekker van het formaat Barcelona of Madrid. Dat is jammer, want de stad heeft naast een groot aantal bijzondere bezienswaardigheden een heel eigen sfeer die je geproefd moet hebben. De stad is oud, al bekend van vóór de Romeinse tijd en ook toen al belangrijk vanwege zijn haven en zijn handelscontacten. Dat handel de hele geschiedenis lang een voorname rol heeft gespeeld vind je o.a. terug in La Lonja de la Seda, in de 15^e eeuw gebouwd als hoofdkwartier van de zijdehandel. Het gebouw geldt als een van de mooiste voorbeelden van gotische architectuur in Europa en is daarom opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco. Het was wat je noemt een multifunctioneel gebouw: in de grote zaal met zijn prachtige spiraalzuilen werd handel gedreven, in een zijvleugel zetelde de handelsrechtbank Consulado de Mar en de toren fungeerde als gevangenis voor handelaren met forse schulden.

Art deco

La Lonja is maar één van de vele historische gebouwen in de betrekkelijk kleine, gemakkelijk te belopen binnenstad (Ciutat Vella). Vanuit mijn appartement op de intieme Plaza Merced ben ik binnen een paar tellen in de Mercado Central, de overdekte markthal uit 1912, met zijn 8000 m2 een van de grootste van Europa. Brood, vis, vlees, groenten en fruit en wat al niet meer is er in reusachtige hoeveelheden te koop, maar het meest indrukwekkend is de architectuur van het gebouw met zijn gaaf bewaard gebleven art-deco-elementen. Na rondgekeken te hebben in de 14^e-eeuwse barokke kerk Iglesia de los Juanes, pal tegenover La Lonja, wandel ik naar het centrale plein met het indrukwekkende stadhuis. Her en der zijn er gevels in art-decostijl en dat is niet anders langs de statige San Vicente Martir-straat in de richting van de Plaza de la Reina. Hier overheerst de kathedraal met zijn 51 meter hoge klokkentoren het beeld. De kerk zelf, waaraan meer dan 200 jaar is gebouwd (1252-1482) heeft diverse stijlen: gotisch, barok en romaans. Vlak achter de kathedraal verrijst de Basiliek van de Maagd met aan de voet het gezellige, autovrije Plaza de la Virgen met uitnodigende terrrassen, straatmuzikanten en spelende kinderen rond de fontein.

Kunsttempel

Via de smalle Salvador-straat kom ik uit op de rondweg om de binnenstad tegenover de oude Puente de la Trinidad die het Turiapark overbrugt. Aan de overkant verrijst een museum dat je beslist niet mag overslaan: Museo de Bellas Artes. Deze kunsttempel, na het Prado in Madrid het belangrijkste kunstmuseum van Spanje, bestaat uit twee delen: een achthoekige kerk met een aantal aansluitende kapellen en bekroond met een imposante koepel. De rest van het gebouw is gegroepeerd rond een vierkante binnentuin met kloostergang vanwaaruit je toegang hebt tot de verschillende expositieruimtes. De Bellas Artes is een ware schatkamer vol religieuze en wereldlijke kunst waaronder schilderijen van Goya, Velazquez en El Greco plus een aantal Vlaamse en Hollandse meesters. Daarnaast zijn er beeldhouwwerken, archeologische vondsten en er is een verzameling keramiek. Moderne kunst is er niet; daarvoor moet je naar het al even interessante IVAM (Instituto Valenciano de Arte Moderno) aan de rand van de binnenstad. Op de terugweg van de Bellas Artes passeer ik bij de Torres de Serranos, een gerenoveerde middeleeuwse stadspoort die ik beklim en vanwaar ik een mooi uitzicht heb op het Turiapark en de oude wijk El Carmen.

Futuristische bouw

Tegenover de oude, statige gebouwen in de binnenstad staat de avant-gardistische bouw in het noordelijk deel van het Turiapark. Hier hebben architecten van wereldnaam zoals de in Valencia geboren Santiago Calatrava en Felix Candela zich uitgeleefd in welhaast futuristische bouwwerken die samen bekend staan onder de naam Ciudad de Las Artes y Las Ciencias (Stad van Kunsten en Wetenschappen). Het Palau de les Arts Reina Sofia, met 4400 zitplaatsen het grootste operahuis van Europa dat lijkt op het operagebouw in Sydney, de Hemisféric met reusachtige IMAX-bioscoop, het interactieve Wetenschapsmuseum Principe Felipe en het Oceanografisch Museum zijn monumenten van moderne vormgeving rondom de eveneens door Calatrava ontworpen brug De Harp. Het hele complex ligt op de route van de Bus Turistic, die overigens alle belangrijke bezienswaardigheden van Valencia aandoet en waarbij je kunt in- en uitstappen waar je maar wilt.

Paella aan het strand

Valencia is met zijn vele bezienswaardigheden, uitgebreide winkelbestand, theaters, terrassen, gezellige cafés, tapasbars en restaurants een stad waar je niet gauw genoeg van krijgt. Er zijn groene oases als het Turiapark en de Botanische Tuin en er zijn stranden. Vanaf het plein bij het stadhuis neem ik stadsbus 32 die me naar Malvarrosa brengt, het populaire, langgerekte strand aan de Middellandse Zee waar de Valencianen heen trekken om te zwemmen en te zonnebaden, maar vooral ook om te eten in een van vele restaurants langs de boulevard Paseo Maritimo die allemaal hét Valenciaanse gerecht bij uitstek op het menu hebben: paella. En wie verder weg wil kan op excursie naar het natuurpark La Albufera ten zuiden van de stad met het grootste meer van Spanje waar je een boottocht kunt maken, diverse vogelsoorten observeren en wandelen in het duingebied bij Dehesa. 

Valencia praktisch

Valencia is gemakkelijk te bereiken. Vliegmaatschappij Transavia vliegt dagelijks in ca. 2 uur vanaf Schiphol. De stad heeft een groot aanbod aan hotels in alle prijsklassen, maar het is ook mogelijk een appartement te huren, bijvoorbeeld via de organisatie Living Valencia (www.livingvalencia.com) die diverse huurappartementen voor kort of langer verblijf aanbiedt, waarvan een aantal in de binnenstad. Behalve te voet kun je Valencia ook heel goed per fiets verkennen. Op verschillende plaatsen zijn fietsen te huur en er is zelfs een dagelijkse, 3 uur durende fietstour met Nederlandstalige gids (www.valenciabikes.com). Alle bezienswaardigheden inclusief natuurpark La Albufera zijn te bereiken met de Bus Turistic (www.valenciabusturistic.com). De beste tijd voor een bezoek is het voor- en najaar. Valencia is ook een stad van feesten en festivals met als hoogtepunt de Fallas (12-19 maart), waarbij reusachtige poppen van papier-maché (“ninots”) een rol spelen die op de laatste dag tijdens “la nit del foc” verbrand worden. Verschillende Nederlandse touroperators bieden geheel verzorgde citytrips naar Valencia aan. Voor info: www.valenciavalencia.com, www.valencia.startpagina.nl.