Mauritius, tropisch paradijs in een uithoek van de Indische Oceaan. Het landschap is er indrukwekkend, de stranden zijn ongerept, de bevolking is vriendelijk, de sfeer relaxed. Een eiland om op je gemak te ontdekken, in het spoor van onze verre voorouders.
Droomeiland
Laat in gezelschap de naam Mauritius vallen; tien tegen één dat niemand kans ziet aan te geven waar het precies ligt. Dat het een eiland is, oké, maar waar? Ergens in het Caribisch gebied, het Verre Oosten misschien? Een doorgewinterde Mauritius-fan, die ik in de hoofdstad Port Louis tegen het lijf loop, heeft een snedig antwoord klaar waarom het eiland zo moeilijk te lokaliseren lijkt: “Because it’s out of this world!”
Mauritius is een tropisch droomeiland met ongerepte stranden, omgeven door koraalriffen met daarachter stille lagunes waar het water onwaarschijnlijk helder is, een indrukwekkend landschap met charmante dorpjes, met hier en daar een oud, koloniaal huis, volop luxe hotels en resorts, een exquise keuken, een vriendelijke en gastvrije bevolking, een aangenaam klimaat en politieke stabiliteit. Een land dat volgens schrijver en wereldreiziger Mark Twain model heeft gestaan toen de hemel moest worden ingericht.
VOC-haven
Vreemd dat een eiland met zoveel positieve eigenschappen zo onbekend is gebleven. En wat ons Nederlanders betreft is dat des te vreemder, want tenslotte hebben wij er speciale banden mee gehad via onze eigen VOC. Met zijn ligging op ruim 800 kilometer ten oosten van Madagascar en ca. 1800 kilometer ten oosten van het vasteland van Afrika lag het min of meer op de route van de VOC-schepen van en naar de Oost. Vandaar dat in september 1598 een Hollandse vloot onder bevel van admiraal Wybrandt van Warwyck voor anker ging in wat nu Vieux Grand Port heet, een ruime baai in het zuidoosten van het eiland. Van Warwyck noemde de baai naar zichzelf: Warwyck Haven, en het eiland naar de zoon van Willem van Oranje, prins Maurits van Nassau: Mauritius. In de buurt van de Vieux Grand Port vind je nu nog een bord met het opschrift “Way to Dutch Sailors First Landing”, bekroond met de wapens van Amsterdam, Zeeland en de VOC.
Kosmopolitische sfeer
Aan het eind van een smal pad tussen mangrovebomen ontdek ik een monumentje van basaltblokken in piramidevorm met tegen de voorzijde een gedenkplaat en een in reliëf uitgevoerde Nederlandse leeuw. Verderop staat nóg een monument, groter dan het vorige, opgericht uit dankbaarheid voor het feit dat de Hollanders het suikerriet naar Mauritius hebben gebracht, tot op de dag van vandaag de voornaamste pijler onder de economie van het eiland. Dat diezelfde Hollanders vrijwel al het aanwezige ebbehout hebben weggekapt en en passant de dodo, een kalkoenachtige loopvogel, hebben uitgeroeid, blijft onvermeld. Precies 100 jaar, verdeeld over twee perioden, hebben de Hollanders op Mauritius gezeten, gevolgd door Fransen en Engelsen. In 1968 werd het eiland een onafhankelijke republiek binnen het Britse Commonwealth.
Mauritius heeft een multiraciale bevolking waarvan ca. 70% van Indiase afkomst is, omdat in de Engelse tijd in India veel arbeidskrachten zijn geronseld. Er heerst een kosmopolitische sfeer. Je kunt er evengoed met Frans als met Engels terecht en in plaatsnamen en winkelopschriften worden beide talen door elkaar gebruikt. Onder elkaar spreken de Mauritianen een Creools mengelmoes met elementen uit diverse windstreken.
Dramatisch gebergte
Mauritius leent zich uitstekend om bijvoorbeeld per huurauto of populaire minimoke op verkenning te gaan. De wegen zijn in het algemeen goed, de afstanden niet te groot. Het meest opvallende element in het landschap – naast het alomtegenwoordige suikerriet – zijn de bergen. Niet extreem hoog, maar opvallend met hun gekartelde toppen. Het zijn uitgewerkte vulkanen, dramatische vormen die onder een speciale belichting – de eerste ochtendzon of het avondrood – voor een ongeëvenaard schouwspel zorgen. Helemaal uniek – bijna een nationaal symbool – is de berg Pieter Both (genoemd naar alweer een Hollander) vlak achter de hoofdstad Port Louis, met op zijn puntige top een reusachtige ronde steen die daar gevaarlijk lijkt te balanceren. Dramatisch bergland is er ook in het zuidwesten met dichte bossen en hoge watervallen. Snelstromende bergrivieren en meren zorgen voor afwisseling, met het Grand Bassin – een bedevaartsoord voor hindoes – als hoogtepunt. De mooiste stranden van Mauritius liggen in het westen en noordwesten en hier en daar aan de oostkant. Ze worden beschermd door riffen waarop de golven van de oceaan breken en waarachter zich zachtgroen gekleurde lagunes bevinden, ideaal voor allerlei vormen van (onder)watersport.
De ramp met de “Saint Géran”
Het rif dat Mauritius voor het grootste deel omgeeft is behalve een perfecte bescherming ook vaak een bron van rampspoed geweest. Heel wat schepen zijn erop te pletter geslagen. Ter hoogte van het dorpje Poudre d’Or aan de oostkust staat op een klein schiereiland een soortgelijk monument als in het zuiden. Ook hier een opbouw van basaltblokken, voorzien van een gedenkplaat. Het monument is opgericht ter nagedachtenis aan de Franse bark Saint Géran die in de nacht van 17 op 18 augustus 1744 in een zware storm op het rif te pletter liep. Die ramp, waarbij slechts 9 opvarenden het leven behielden, inspireerde de schrijver Jacques-Henri Bernardin de Saint Pierre tot zijn beroemde roman over de jongen Paul en het meisje Virginie, een romantisch verhaal à la Romeo en Julia, dat eindigt met de dood van Virginie vóór de ogen van haar geliefde.
Ofschoon verzonnen zijn de hoofdpersonen uit dit verhaal een eigen leven gaan leiden en wordt hun nagedachtenis op diverse plaatsen op het eiland zoals in Pamplemousses en Curepipe middels standbeelden in ere gehouden. Een van de meest luxueuze hotels op het eiland is vernoemd naar de onfortuinlijke bark, die wél bestaan heeft en wel degelijk vergaan is; een model ervan prijkt er onder glas in de lounge.
Bruisend Port Louis
Pamplemousses in het noorden van het eiland bezit een schitterende botanische tuin met alleen al 80 palmsoorten. Het is een ideale plek om in alle rust rond te dwalen. In het 11 kilometer zuidelijker gelegen Port Louis, de hoofdstad die in 1736 werd gesticht en vernoemd naar de Franse koning Lodewijk XV, is het doorgaans minder rustig. Vooral op de markt – deels overdekt, deels in de open lucht – is het een bonte mengeling van mensen en goederen, een kakofonie van geluiden, kleuren en geuren. Port Louis is beslist geen wereldstad en ook niet uitgesproken mooi, maar wel fraai gelegen in een komdal tussen de bergen en de zee. 
Het beste zicht over stad en de haven heb je vanaf de citadel die rond 1835 is gebouwd. De weg erheen ligt in het verlengde van de Jummah Mosque Street, en die is weer vernoemd naar de gelijknamige moskee, een groot, spierwit gebouw, stijl bruidstaart, overdekt met ranke torens en met deuren van teakhout, versierd met houtsnijwerk en ingelegd met ivoor. Als hier in de vroege ochtend de stem van de muezzin weerklinkt is dat behalve een oproep tot gebed ook het sein waarop het stadslawaai in volle hevigheid losbarst.
Land waar het leven goed is
In het binnenland van Mauritius gaat het doorgaans heel wat kalmer toe. Daar wordt suikerriet gekapt en naar de fabriek vervoerd, soms nog per trage ossenkar, scheppen in de zoutpannen vrouwen het gewonnen zout bijeen, bewerken mensen hun tuin en wordt uitgerust onder reusachtige banyanbomen die heel wat ouder zijn dan de oudste inwoner van het dorp. Achter het rif werpen vissers hun netten uit en op de goudgele stranden zoeken vakantiegangers hun ligstoel op, terwijl boven hun hoofd een windje suizelt in de palmen en de casuarina’s. Het leven is goed op dit eiland, deze “drijvende tuin in zee”, zoals de Franse schrijver Toulet het ooit noemde.
Duik- en snorkelparadijs
Watersport, diepzeevissen en golf, dat zijn de voornaamste sportieve mogelijkheden op Mauritius. Wat watersport betreft zijn vooral duiken en snorkelen populair. De beste tijd om te duiken is de Mauritiaanse zomer: oktober tot juni. Er zijn diverse duikscholen en er worden duikexcursies georganiseerd. Golfen kunt u op een aantal banen; de meeste liggen op fraaie plekken in de buurt van de grote hotels en vanwege het zachte en aangename klimaat zijn ze het hele jaar bespeelbaar.