Pal op grens van Drente en Friesland ligt een uniek natuurgebied: het Drents-Friese Wold. Een van onze grootste nationale parken, droombestemming voor natuurliefhebbers en alwie houdt van wandelen, fietsen, paardrijden of zomaar wat struinen. Dé toegangspoort bij uitstek: kleinschalig, attractief Appelscha.

Immense lap natuur

Als je, vanuit het zuiden komend, het Friese dorp Appelscha nadert, krijg je meteen een prettige indruk van de plaats. Via de Bosberg, waarvandaan spannende paadjes het bos in kronkelen, kom je aan in de Boerestreek, het warme hart van toeristisch Appelscha met horeca, gezellige terrassen, een VVV-kantoor (dat hier TIP heet), stoere oude eiken op een typisch Drentse brink – hoewel het hier Friesland is – en volop richtingborden die de weg wijzen naar allerhande attracties, met het nationale park Drents-Friese Wold als absolute nummer één. Appelscha is de noordelijke toegangspoort tot dit nationale park op de grens van Drente en Friesland, een van de grootste van ons land, een immense lap natuur met gevarieerd bos, heidevelden, stuifzanden, veen en ven, met aan de randen  akkers en houtwallen, een landschap dat niet bij Friesland-waterland lijkt te horen, al wappert er de pompeblêden-vlag en spreekt de bevolking Stellingwerfs.

Watersport- en natuurcentrum

Een stuk Friesland zonder water? Toch niet. Want dwars door Appelscha, het dorpscentrum ten noorden van de Boerestreek, stroomt de Appelschaster Vaart, waardoorheen vroeger turf werd vervoerd, nu het domein van jachten en plezierboten. Die vaart is onderdeel van de Turfroute, een populaire toeristische vaarroute van Drente naar de Friese meren en de Kop van Overijssel. Zo vervult Appelscha een functie als watersportcentrum, maar de voornaamste attractie is en blijft het ruim 61 km2 grote Drents-Friese Wold waarvan Staatsbosbeheer het grootste deel in beheer heeft en dat gerust uniek mag heten door zijn afwisseling en veelzijdigheid. Ideaal om er je vakantie en vrije tijd door te brengen, ongelimiteerd van de natuur te genieten, eindeloos te wandelen (maar liefst 130 kilometer wandelpad met ruim 30 rondwandelingen), te fietsen (volop fiets- en ATB-routes) en paard te rijden (75 kilometer ruiter- en huifkarroutes).

Bos, maar dat niet alleen

Hoofdmoot van het nationale park, na de Veluwe het grootste aaneengesloten bosgebied van ons land, is - hoe kan het anders - bos, dat voor een deel groeit op voormalige stuifzandheuvels en waar heel wat bijzondere planten en dieren voorkomen zoals kraaiheide en dennenorchis. Maar er is meer dan enkel bos: je vindt er grote en kleine vennen, die hier veentjes genoemd worden, stuifzandgebieden zoals het Aekingerzand (in de volksmond de Kale Duinen) waar het bos gekapt is, het zand weer mag stuiven zoals in vroeger tijden en zandhagedis en kommavlinder zich thuisvoelen, de beekdalen van de Tilgrup en de Vledder Aa waarvan de eerdere kanalisatie ongedaan werd gemaakt en de beekjes nu weer natuurlijk kunnen kronkelen, en zichtbare sporen van bewoning uit de IJzertijd zoals grafheuvels en een hunebed (bij Diever). De bezoekerscentra in Appelscha en het Drentse Diever bieden uitgebreide informatie over alles wat met “het Wold” te maken heeft en wie het terrein vanuit de hoogte wil overzien beklimme een van de uitzichttorens in het Aekingerzand of het Doldersummerveld.

Van alles te zien en te doen

Terug naar Appelscha, want er is hier nog veel meer te beleven. Het dorp heeft een fraai gelegen openluchtzwembad aan de rand van de bossen en een pas gerestaureerd openluchttheater ermiddenin. Je kunt er golfen en midgetgolfen, je uitleven bij spannende buitenactiviteiten waaronder het Klimavontuur met klimroutes, abseil- en tokkelbanen, uit je dak gaan in een pretpark (Duinen Zathe), een kijkje nemen in een bijzonder museum zoals het tuberculosemuseum Beatrixoord (het enige ter wereld), de uitkijktoren op de Bosberg beklimmen (hoogste punt van Friesland) of opgeleid worden tot heks (uniek in ons land, eenjarige opleiding onder leiding van heks Margarita van Rongen). En er is de interessante omgeving met hoogtepunten als het Fochteloërveen (2500 ha, in beheer bij Natuurmonumenten), een van de best bewaarde hoogveengebieden van Nederland. Vlak, uitgestrekt, overdekt met grassen, veenmossen en veenpluis en thuishaven van bijzondere vogelsoorten als boomvalk en kraanvogel, die je, met wat geluk, kunt observeren vanuit de vogelkijkhut of vanaf de futuristische uitkijktoren bij Ravenswoud.

Mooiste plekje

Aan de zuidkant van het Drent-Friese Wold liggen aantrekkelijke plaatsen als Diever en Vledder, beide op Drents grondgebied. Diever heeft behalve een bezoekerscentrum voor het nationale park een beroemd openluchttheater waar regelmatig toneelstukken van Shakespeare worden uitgevoerd. En Vledder kan zich beroemen op een uniek museum aan de Brink dat eigenlijk uit drie musea bestaat: voor glaskunst, hedendaagse grafiek en valse kunst (samen met dat in Milaan uniek in de wereld). Op een rondrit langs de dorpen rondom het nationale park kom je regelmatig interessante bezienswaardigheden tegen: oude kerkjes met typisch Friese klokkenstoelen zoals in Elsloo en Boijl, een indrukwekkend oorlogsmonument op het Wapserveld bij Doldersum, een kudde Drentse heideschapen of Hooglandkoeien ergens midden in de natuur en de agrarische corridor Oude Willem die in 2005 door lezers van HP/De Tijd werd uitgeroepen tot het mooiste plekje van Nederland.

Informatie
Voor informatie over de vele activiteiten die in Appelscha worden georganiseerd, over hotels, campings en pensions, voor kaartmateriaal, wandel-, fiets- en ruiterroutes kunt u terecht bij  TIP (Tourist Info Punt) Appelscha aan de Boerestreek, tel. 0516-431760, e-mail: touristinfo@appelscha.nl. Zie ook: www.appelscha.nl.

Het bezoekerscentrum van Staatsbosbeheer aan de rand van het Drents-Friese Wold geeft uitgebreide informatie over het nationale park, men kan er excursies boeken, er worden natuurfilms vertoond en er zijn diverse exposities. Adres: Terwisscha 6a, Appelscha, tel. 0516-464020.

Links
www.nationaalpark-drents-friese-wold.nl
www.staatsbosbeheer.nl
www.natuurmonumenten.nl