Negen eilanden halverwege Europa en de Nieuwe Wereld. Een paradijs voor rustzoekers, wandelaars en liefhebbers van de natuur. Die natuur ziet er soms lieflijk en vredig uit, soms ook ruig en onheilspellend. Groen en bloemen overheersen, de vulkanische verschijnselen zijn indrukwekkend...

De Azoren. Portugese zeelui hebben ze in het midden van de 15^e eeuw ontdekt, te beginnen met het eiland Santa Maria, dat op 15 augustus, een Mariafeestdag, werd aangedaan, vandaar de naam. Kort daarna - op het feest van de Heilige Michael - stuitte men op een tweede eiland dat São Miguel werd gedoopt. Toen er vervolgens een derde eiland aan de horizon opdoemde bleek de fantasie van de zeebonken uitgeput; ze noemden het simpelweg Terceira (Derde).

Vrij kort na de ontdekking kwam de kolonisatie op gang van de eilandengroep, waarvan er intussen zeven waren ontdekt: naast Santa Maria, São Miguel en Terceira waren dat: São Jorge, Faial, Pico en Graciosa. De kleintjes, Flores en Corvo, kwamen pas later aan de beurt. Oorspronkelijke bevolking was er niet: de enige bewoners waren vogels, waarschijnlijk roofvogels, althans de Portugese zeelieden noemden ze açores (haviken of buizerds), vandaar de naam van de archipel.

Overal hortensia's
Het eerste eiland waar ik als bezoeker mee kennismaak is São Miguel met de stad Ponta Delgada. Een middelgroot, vriendelijk stadje met een door muren beschermde haven, een fort, diverse overheidsgebouwen en kerken in manuelijnse bouwstijl. Buiten Ponta Delgada ontrolt zich een overwegend groen landschap met smalle, bochtige wegen omzoomd door bloemen: agapanthus, azalea, wilde roos, maar vooral hydrangea (hortensia), de nationale bloem van de Azoren.
Hoe hoger je op São Miguel komt, hoe mooier en indrukwekkender het uitzicht. De bergen zijn ruig en dramatisch van vorm: vulkanen met scherpe kartelranden en diepe kraters, die caldeiras worden genoemd en waarvan de bodem soms bedekt is met transparant, rimpelloos water, soms ook met heideachtig kruid.

Een van de voornaamste bezienswaardigheden op São Miguel is Sete Cidades. Dit is een krater van zo'n twaalf kilometer in doorsnee waarin zich twee meren bevinden. Opvallend is de kleur van het water: groen in het Lagoa Verde, blauw in het Lagoa Azul.

Ruig São Jorge
São Jorge, ongeveer in het midden van de eilandengroep, is niet meer dan een langwerpige bergrug in zee. Er wonen ca. 10.000 mensen en je vindt ze vooral beneden aan de kust. Het hoogland is nauwelijks bewoond en slechts via een paar wegen bereikbaar. De ruige natuur is zonder meer indrukwekkend. Dit is een waar paradijs voor wandelaars voor wie er routes zijn uitgezet door het berglandschap, over geitenpaadjes, door smalle dalen, langs watervallen en bergweiden, waar je de geur opsnuift van wilde kruiden en bloemen.

Naïeve kunst
Horta op Faial is geen grote stad, maar wel belangrijk. Hier is het Azoreaanse parlement gevestigd, het bestuurlijke lichaam van de autonome regio die de Azoren binnen Portugal vormen. Horta is een gezellige en tamelijk drukke plaats, want het fungeert als vaste pleisterplaats voor zeezeilers die onderweg zijn tussen Europa en de VS, Canada, Bermuda of de Canarische Eilanden. Ik stap binnen bij Café Sport, proef de internationale sfeer en luister naar de boeiende verhalen. Naderhand loop ik langs de kademuren die overdekt zijn met min of meer geslaagde naïeve kunstwerken; ze zijn hier aangebracht omdat volgens de legende iedereen die van Horta vertrekt een schildering dient achter te laten. Wie dat niet doet maakt kans om op zee te vergaan. Tussen de vele afbeeldingen zie ik er ook van Nederlandse makelij.

Walvissen spotten
De Azoren zijn in het verleden lange tijd een centrum van de walvisjacht geweest. Vooral Pico speelde daarbij een voorname rol, maar ook vanuit Faial, Flores, Graciosa en Corvo werd intensief op walvissen gejaagd. Aan die tijd herinneren nog de hoog gelegen uitkijkplatforms vanwaar de oceaan in de gaten werd gehouden. Kwamen er walvissen in zicht, dan werd via vuursignalen de mannelijke bevolking gewaarschuwd die vervolgens zijn werk in de steek liet en aan boord ging van speciaal ontworpen boten om de dieren te harpoeneren. Tegenwoordig worden er geen walvissen meer gevangen, maar wel gespot, want de eilanden liggen op de trekroutes van deze zeereuzen, en het whale watchen is dan ook een populaire bezigheid.

Lila Eiland
Het eiland Terceira wordt ook wel het Lila Eiland genoemd vanwege de kleur van de overdadig bloeiende hortensia's. Hier vind je het stadje Angra, officieel Angra do Heroismo, dat tot 1832 als hoofdstad van de eilandengroep fungeerde. Terceira is net als de andere eilanden vulkanisch. Nog vrij recent, in 1980, vond er een aardbeving plaats waarbij ca. 14.000 mensen dakloos werden.

De bevolking van de Azoren is, in de beste Portugese traditie, rustig en bescheiden, maar ook hartelijk en behulpzaam. Uitgesproken luxe tref je er niet aan, armoede evenmin. De economie richt zich op veeteelt en in mindere mate op visserij en er is een bescheiden productie van bananen, ananas, thee en wijn. Over het klimaat wordt verschillend geoordeeld. Vast staat dat de eilanden een constant klimaat hebben met weinig temperatuurverschillen. De temperatuur varieert tussen 14 en 24,8 graden Celsius, waarbij augustus de warmste maand is. De temperatuur van het zeewater schommelt tussen 16,0 en 24,0 graden Celsius. Gekscherend wordt wel gezegd dat je op de Azoren vier seizoenen op één dag kunt beleven; dat heeft te maken met het feit dat het weer er onverwacht snel kan omslaan door de nabijheid van het zogenaamde anti-cyclonische centrum waar depressies ontstaan. Wie gaat wandelen moet daar wel op bedacht zijn en voor gepaste kleding zorgen.

De Azoren praktisch
Behalve een vliegverbinding met overstap in Lissabon (TAP Air Portugal, KLM/Air France) is er in de periode 03/05/2010 t/m 27/09/2010 een rechtstreekse vlucht op maandag met SATA Air Açores vanaf Schiphol naar Ponta Delgada op São Miguel.

Links
www.azoren.startpagina.nl
www.visitportugal.com
www.visitazores.org