Het Paleispark in Apeldoorn is een begrip. Het ligt vlak achter Paleis Het Loo. Vroeger was de toegang streng verboden voor gewone stervelingen, maar nu is het park open voor iedereen en het geeft een goed beeld van het buitenleven van de Oranjes. Het is een van de mooiste parken van Nederland. Een ideaal wandelterrein met veel natuurlijke en andere hoogtepunten. En je loopt er elkaar niet voor de voeten, want het park is maar liefst 650 ha groot en telt ruim 160 km aan wegen en paden.

Dierenkerkhof
Je kunt er op goed geluk rondzwerven, maar als je een van de uitgezette wandelroutes volgt, weet je zeker dat je geen hoogtepunt mist. Ter hoogte van de statige Koningslaan zijn vaag de contouren te zien van Het Oude Loo, een kasteel waar dikwijls gasten van de koninklijke familie worden ondergebracht. 

In de Forellenvijver is geen forel te zien, maar het is wel een idyllisch plekje waar wijlen koningin Wilhelmina, die van 1948 tot 1962 op Het Loo woonde, graag kwam. Even later kom ik bij het Dierenkerkhof. Onder hoge bomen liggen verscheidene rij- en huisdieren van de Oranjes begraven zoals de pony Caesar van koningin Juliana en het rijpaard Baby van koningin Wilhelmina. Honden- en kattengraven (een met de naam Poesie!) completeren het geheel.

Reeën op de Kanonsbrug
Via een paar slingers in de route kom ik bij een waterplas, en niet zo'n kleintje ook. Op de oever van deze Hoge Veldvijver staan twee houten paviljoens: het Bad- en het Theepaviljoen, het laatste met pergola, alweer een geliefd plekje van wijlen Wilhelmina. Je kunt er niet in, maar er staan comfortabele bankjes om in alle rust te genieten van de mooie omgeving en het uitzicht over het water. De Leeuwenbrug brengt me naar de andere oever. Ik loop langs een aanlegsteiger en het Botenhuis, waar de Oranjes hun roeiboten en kano's stalden. Volgt een stuk bosachtig terrein dat als Kanonsbrug op de kaart staat. Ondanks die wat dreigende naam is het er vredig en doodstil. Toch blijf ik opeens als versteend staan. Rechts van me, op zo'n 50 meter, staan drie reeën te grazen. Als ze me even later in de gaten krijgen, zoeken ze in volle vaart dekking in de aangrenzende struiken.

Willemstempel
Even later stuit ik op zogenaamde sprengen, met de hand gegraven kanaaltjes die bronwater aanvoeren naar de vijvers en fonteinen in de paleistuin. Een aantal ervan is nog op last van stadhouder Willem III aangelegd. Ik loop over smalle paadjes langs deze sprengen en verbaas me over het glasheldere water. Via het Sterrebos bereik ik vervolgens de Driest, een uitgestrekte grasvlakte zoals er in het park meer zijn. Het pad gaat nu in rechte lijn naar de Willemstempel, een wonderlijk bouwsel, opgetrokken van boomstammetjes, met zuiltjes rondom, aan één kant open en uitgerust met een tafel en zitbanken. Schijnt een idee te zijn geweest van wijlen koning Willem III die een grote, gekroonde W boven de ingang liet aanbrengen.

Nog meer herten
Terug op de Koningslaan ga ik door een klaphek en sta opeens midden tussen herten die, anders dan de reeën van zoëven, aan mensen gewend lijken en nauwelijks een stap opzij gaan. Via de blauwe en de rode wandelroute bereik ik tenslotte de uitgang, maar niet nadat ik alsnog een blik heb mogen werpen op een verzameling douglassparren, ware reuzen van ca. 135 jaar oud, naar het schijnt de hoogste van heel Nederland..

De kaart bestuderend kom ik tot de slotsom dat ik bij lange na niet alles heb gezien wat het Paleispark te bieden heeft. Met name het achterste deel, dat geen park maar bos is, heb ik gemist. Volgens de beschrijving is dat een sterk geaccidenteerd terrein met hoge heuvels en diepe smeltwaterdalen uit de laatste IJstijd. Wat ik ook heb gemist zijn de forten, dat wil zeggen de restanten van een drietal verdedigingswerken die onder stadhouder Willem III werden aangelegd om Het (Oude) Loo tegen indringers te beschermen: Fort Java, Fort Frederik Hendrik en Fort Wiesel. Dat bewaar ik dan maar voor de volgende keer.

Het Paleispark praktisch
De toegang tot het Paleispark is niet gratis. Een dagkaart kost € 1,50 (te koop bij de automaat bij de ingang van het park), een gezinsjaarkaart € 15,--, een persoonlijke jaarkaart € 7,--. Jaarkaarten zijn te koop bij de kassa van het Nationaal Museum Paleis Het Loo (toegang Koninklijke Stallen) en bij de VVV Apeldoorn, Deventerstraat 18, tel. 055-5260200, info@vvvapeldoorn.nl. Hier zijn ook wandelkaarten te koop a € 3,50 per stuk.

In het park zijn diverse wandelroutes uitgezet: geel (2 km), blauw (5 km), rood (7 km),  zwart (8 km) en wit (13 km). Een aantal paden is geschikt voor rolstoelgebruikers.

Het park is te bereiken vanaf de parkeerplaats bij Paleis Het Loo. Het is dagelijks toegankelijk vanaf 09.00 uur. Honden zijn niet toegestaan, ook niet aangelijnd.