De republiek Macedonië. Iets kleiner dan Nederland en vooral niet te verwarren met de gelijknamige provincie in het noorden van Griekenland. Eeuwenlang overheerst door buurvolkeren, maar sinds 1991 onafhankelijk. Macedonië verrast met een rijke cultuur, schitterende natuur, westerse uitstraling (veel gezellige terrassen!) en zijn trotse, opvallend vriendelijke mensen die Nederlanders vanouds een warm hart toedragen.

Den Doolaard
Het eerste wat me in Ohrid opvalt is een klein monument tegenover mijn hotel. Een eerbetoon aan de Nederlander Bob Spoelstra, beter bekend als A. den Doolaard, die met zijn Balkanromans ("De bruiloft van de 7 zigeuners", "Herberg met het hoefijzer") in de jaren '30 Ohrid en omgeving en een deel van Macedonië op de kaart heeft gezet. Gevolg: een stroom van vaderlandse toeristen, wier aantal vooral in de jaren na de Tweede Wereldoorlog aanzwol tot soms wel 50.000 per jaar. Geen wonder dat in het Macedonië van vandaag Nederlanders nog altijd graag geziene gasten zijn, al ligt hun aantal nu beduidend lager.

Vredig Mavrovo
Macedonië is een klein, bergachtig Balkanland, ingesloten door Albanië, Servië, Kosovo, Bulgarije en Griekenland. Wie er voor het eerst kennis mee maakt kan niet anders dan verrast zijn. Daarvoor zorgen de prachtige natuur, de onverwacht rijke cultuur waarvan de vele kerken, kloosters en moskeeën getuigen en de vriendelijke bevolking. In Tetovo ten westen van Skopje stuit ik op een cultuurmonument zonder weerga: de Aladzha-moskee uit 1459 die zowel van binnen als van buiten uitbundig is beschilderd; uniek, want moskeeën zien er doorgaans streng uit zonder versieringen. Na Tetovo komt de natuur aan bod: hoge, met bossen bedekte bergen, langs de weg een overvloed aan bloeiende acacia's, klaprozen, wilde brem. Tegen de hellingen af en toe een dorp met een slanke minaret die boven de rode daken uitsteekt. Op de oever van een meer proberen vissers forel te verschalken. Dit is het nationale park Mavrovo. Het is er landelijk, stil en vredig, je kunt er wandelen zoveel je wilt en overal word je omringd door vogels die het hoogste lied zingen.

Feestelijk Ohrid
Onderweg naar het zuiden is een bezoek aan het St. Jovan Bigorski-klooster een must. Grootste schat van het klooster is de kerk met een schitterende ikonenwand. Een adembenemend kunstwerk uitgevoerd in opengewerkt walnotenhout. Niet minder interessant is het vrouwenklooster van St.George bij Debar met mooie, 19^e-eeuwse fresco's. Na Debar en Struga wacht Ohrid aan het beroemde meer. Ohrid heeft iets feestelijke, met een oude en een nieuwe stad, een brede wandelboulevard aan het water, een mediterrane sfeer in het levendige centrum met tal van cafés, restaurants en gezellige terrassen. Je kunt er wandelen, cultuurmonumenten bekijken - oude orthodoxe kerken, de ruïne van een fort uit de 10^e eeuw, opgravingen met mozaïekvloeren, een antiek amfitheater - een boottocht maken op het meer, uitgebreid winkelen. Misschien wel het mooiste plekje: het kerkje van Kaneo uit 1270, pal aan het meer, volgens Den Doolaard "een kleine kerk, alleen met rots, wind en water" (uit "De bruiloft van de 7 zigeuners").

Galicica en Pelister
Bijna niemand die Ohrid bezoekt slaat het klooster van St.Naum over. En terecht. St.Naum, vlakbij de grens met Albanië, is pelgrimsoord en attractiepark tegelijk. In de 16^e-eeuwse kerk bevindt zich het graf van de heilige en vlakbij voeren bronnen het water aan waarmee het meer van Ohrid wordt gevoed. Die bronnen zijn een bezoek waard. Om de natuur te sparen en de stilte in het gebied te garanderen kan dat alleen per roeiboot, maar dat is dan ook een superromantisch gebeuren. Het uitzicht op het meer en buurland Albanië is misschien wel het indrukwekkendst vanaf de 1568 meter hoge Livada-pas tussen het meer van Ohrid en het Prespa-meer. Hier doorkruis ik Galicica, Macedoniës tweede nationale park. Het derde en oudste park, Pelister, is alweer een schitterend natuurgebied vol pijnboombossen waar o.a. nog wolven en bruine beren leven (het symbool van Pelister is de bruine beer) en een waar paradijs voor (berg)wandelaars.

Veelzijdig Skopje
Wie Macedonië bezoekt belandt vroeg of laat in de hoofdstad Skopje. Opvallend is de tegenstelling tussen de oude stad, waar een typisch oosterse sfeer hangt, en de nieuwe met brede boulevards, moderne winkelgebieden, tal van terrassen en uitgaansgelegenheden. Over de Vardar-rivier, die beide wijken scheidt, ligt de historische Stenen Brug, een monument op zichzelf. Skopje grossiert in bezienswaardigheden zoals het standbeeld van Moeder Teresa, die hier geboren werd, de ruïne van het oude treinstation dat herinnert aan de aardbeving in 1963, en de veelsoortige kunstobjecten in het voetgangersgebied. Skopje, begin- of eindpunt van een reis door veelzijdig en verrassend Macedonië.

Aanbevolen lectuur
Macedonia - The Bradt Travel Guide door Thammy Evans -
ISBN 1 84162 089 0