Californië's "City by the Bay" is een van de populairste toeristenbestemmingen in de VS. De stad doet Europees aan met niet al te veel wolkenkrabbers, piepende kabeltrammetjes en in pasteltinten geschilderde Victoriaanse huizen. Het is ook een kosmopolitische stad met grote Chinese, Japanse, Russische, Koreaanse en Latijns-Amerikaanse bevolkingsgroepen. En het is een stad van grandioze panorama's en uitzichten op de onwaarschijnlijk mooie baai en de oceaan. Als het tenminste niet mist ("San Francisco's airconditioning", volgens grappenmakers), want die kan onverwacht komen opzetten en hardnekkig blijven hangen.

De geschiedenis van San Francisco begint ergens in de 18^e eeuw toen er ter plaatse een fort werd gebouwd, nu bekend als de Presidio, en een missiepost: Mission San Francisco de Assis, beter bekend als Mission Dolores, op 2 augustus 1791 ingewijd en nu waarschijnlijk het oudste gebouw in de stad (Dolores Avenue/16th Street). In mei 1848, twee jaar nadat Californië bij de VS was ingelijfd, meldde ene Sam Brannan goud te hebben gevonden in de American River. Duizenden gelukszoekers stroomden toe, de Gold Rush kwam op gang en San Francisco was in één klap een bruisende stad. In het Wells Fargo Museum op Montgomery Street kan ik de geschiedenis van die tijd op de voet volgen en in de Bank of California op California Street liggen de goudklompjes waar het allemaal om begonnen was te kijk.

Oranjerode kolos
San Francisco is nu een metropool met een centrumfunctie voor een kleine zes miljoen mensen die wonen in wat de San Francisco Bay Area heet. Behalve toeristische trekpleister is het een belangrijk financieel centrum, het heeft een prettig klimaat en met zijn ongedwongen levensstijl oefent het een sterke aantrekkingskracht uit op liberaal denkende mensen; een eldorado voor bohémiens en al wie zich alternatief voelt. De riskante ligging in de buurt van tectonische breuken met de kans op een aardbeving als reële dreiging (en de ramp van april 1906 als afschrikwekkend voorbeeld) schijnt daar niet veel aan te veranderen.

Een van mijn favoriete uitstapjes is een tochtje met een veerboot richting Sausalito of Tiburon of zomaar de baai rond langs Alcatraz, Angel Island en de onvergelijkelijke Golden Gate Bridge. Of je er nu onderdoor vaart of eroverheen rijdt, die oranjerode kolos blijft een imponerend monument.

Trammetjes
San Francisco's attractie nummer twee is te danken aan de Brit Andrew S.Hallidie: hij bedacht een systeem van trams die zich niet motorisch voortbewegen, maar met behulp van een bewegende kabel vlak onder het straatoppervlak. Door middel van een klauw (de "grip") kan de bestuurder de verbinding tussen tram en kabel verbreken dan wel herstellen waardoor de tram stopt dan wel verder rijdt. De trammetjes die moeizaam de vele hellingen in de stad beklimmen, zijn tot nationaal monument uitgeroepen, zodat hun voortbestaan verzekerd is. En dat is maar goed ook, want ze vormen een prima manier om je door San Francisco te verplaatsen.

Het hart van de stad is Union Square, statig, elegant, met een centraal parkje, een beetje à la Parijs, en omgeven door sjieke winkels en dure hotels. Ten zuidoosten hiervan bevindt zich het zaken- en financiële centrum met een verzameling torenhoge gebouwen waarbij het piramidevormige Transamerica-gebouw het meest in het oog springt.

Chinatown
Een paar blokken van Union Square ligt een van de aantrekkelijkste wijken en zeker de kleurrijkste: Old Chinatown. De straten zijn er vol mensen, de winkels puilen uit van de meest uiteenlopende waar en ik ken geen plek in de stad waar je voor een paar dollar zo lekker kunt eten als hier. Vanaf de indrukwekkende poort ter hoogte van Bush Street is Grant Avenue tot aan Columbus Avenue de slagader van Chinatown. Alles over de geschiedenis van de wijk is te vinden in het piepkleine museum van de Chinese Historical Society of America op Adler Place. En voor een heuse Chinese markt barstensvol gemberwortels, bamboescheuten, geglaceerde eenden, speenvarkens, lichees, haaievinnen, zeepaardjes, allerlei soorten vis, medicijnen en kakelende kippen moet je naar Stockton Street.

Zoveel te zien
Andere attracties in San Francisco: Fishermans Wharf, het Golden Gate Park, Twin Peaks met prachtig uitzicht, de Coit Tower (uitzicht en muurschilderingen), de wijk Haight-Ashbury waar in de jaren '60 van de vorige eeuw hippies en bloemenkinderen rondhingen, het qua architectuur interessante Palace of Fine Arts, de Presidio, Alcatraz. Om nog maar niet te spreken over al het moois in de directe omgeving: supergezellig Sausalito en Tiburon, het wijngebied Napa Valley, de woudreuzen in Muir Woods. Te veel om in één keer te bekijken. En als je het al eens hebt gezien, om snel naar terug te keren. Rudyard Kipling zei het al: "San Francisco is een stad waar je moeilijk afscheid van neemt". En gelijk heeft-ie. Pardon, had-ie.

Tip:
Ga in de tram nooit vlak achter de "gripman" staan; je krijgt gegarandeerd een opstopper als hij de "grip" hanteert!

Boektip:
"The Painted Ladies Revisited" door Elizabeth Pomada en Michael Larsen met foto's van Douglas Keister, uitgave E.P.Dutton, New York, ISBN 0-525-24812-9. Victoriaanse huizen in San Francisco in al hun pracht.

Links
www.sanfrancisco.startpagina.nl
www.onlyinsanfrancisco.com
www.sanfrancisco.com

San Francisco is top!
Voor het 16e achtereenvolgende jaar is San Francisco door lezers van het toonaangevende reistijdschrift "Conde Nast Traveller" uitgeroepen tot beste stad in de VS om te bezoeken. En de lezers van het tijdschrift "Bon Appétit" hebben San Francisco voor de 10^e keer gekozen tot hun meest favoriete stad wat betreft restaurants.